चालू घडामोडी

चालू घडामोडी - महत्त्वाचे विषय -Mock Test

🎓 RAPID STUDY CIRCLE - अभ्यासिका &
ENGLISH COACHING CLASSES

🔤 English For Competitive Exams

💥 स्पर्धा परीक्षेच्या तयारीसाठी सर्वात विश्वासार्ह अभ्यासिका आणि इंग्रजी कोचिंग क्लासेस!

📍 शांत, सुरक्षित आणि अभ्यासासाठी आदर्श वातावरण

🔴 आमच्या खास सुविधा:

  • ✅ दैनिक वर्तमानपत्र
  • ✅ वाहन पार्किंग सुविधा
  • ✅ हाय-स्पीड इंटरनेट
  • ✅ थंड पाणी / R.O. सुविधा
  • ✅ CCTV निगराणी युक्त स्वतंत्र रूम्स
  • ✅ मोबाईल चार्जिंग पॉइंट
  • ✅ मुला आणि मुलींसाठी स्वतंत्र स्वच्छतागृहे

📚 MPSC, UPSC, पोलीस भरती, बँक परीक्षा, इंग्रजी विषयातील सखोल मार्गदर्शन

👨‍🏫 मार्गदर्शक: Baldev S. Chavan
📱 संपर्क: 📱 WhatsApp वर संपर्क करा - 9359517160
📍 Location: नवजीवन कॉलोनी कॉलेज रोड कन्नड

🕘 आजच भेट द्या आणि अभ्यासाला द्या नवा वेग!

चालू घडामोडीतील महत्त्वाचे विषय - Mock Test

  1. राजकारण आणि सरकारी धोरणे

    • निवडणुका, नवे कायदे, धोरण बदल

      🗳️ निवडणुका, नवे कायदे, धोरण बदल

      1. निवडणुका (Elections)

      • लोकशाहीतील अत्यावश्यक प्रक्रिया.
      • भारतीय निवडणूक आयोग मार्फत व्यवस्थापन.
      • प्रकार – लोकसभा, विधानसभा, स्थानिक संस्था, उपनिवडणुका.
      • नवीन उपक्रम – EVM, VVPAT, NOTA, cVIGIL App.

      2. नवे कायदे (Recent Acts & Bills)

      1. CAA – 2019: काही शरणार्थ्यांना नागरिकत्व.
      2. तीन तलाक कायदा – 2019: तोंडी तलाक गुन्हा ठरवला.
      3. श्रम संहितां – 2020: 29 कायद्यांचे एकत्रीकरण.
      4. नवीन कृषी कायदे – 2020: नंतर रद्द.
      5. डिजिटल डेटा संरक्षण कायदा – 2023: गोपनीयतेचे संरक्षण.
      6. महिला आरक्षण विधेयक – 2023: 33% आरक्षण.

      3. धोरण बदल (Policy Changes)

      • NEP 2020: शिक्षणाची नवीन रचना – 5+3+3+4 मॉडेल.
      • एक राष्ट्र, एक राशन कार्ड: स्थलांतरित मजुरांसाठी.
      • आयुष्मान भारत: रु. 5 लाख पर्यंत आरोग्य विमा.
      • डिजिटल इंडिया: शासन प्रणाली ऑनलाईन.
      • IT नियम 2021: सोशल मीडियावर नियमन.
      • PM गतीशक्ती योजना: समन्वित पायाभूत विकास.

      📌 परीक्षेसाठी टीप:

      प्रत्येक कायदा वा धोरणासाठी खालील बाबी लक्षात ठेवा –
      कधी? (वर्ष), कोणासाठी?, का?, परिणाम?

      📚 अभ्यासासाठी स्रोत:

      • PIB - Press Information Bureau
      • Sansad TV कार्यक्रम
      • सरकारी वेबसाइट्स

      MPSC & स्पर्धा परीक्षा साठी उपयोगी मराठी नोट्स

    • मोठे राजकीय समझोते व युती

      🏛️ मोठे राजकीय समझोते व युती

      📌 परिचय

      भारतीय राजकारण बहुपक्षीय असल्यामुळे अनेकदा पक्षांना सत्ता स्थापनेसाठी युती करावी लागते. या युती निवडणुकीपूर्वी किंवा निवडणुकीनंतर होत असतात.

      🔷 1. राष्ट्रीय पातळीवरील प्रमुख युती

      🟠 राष्ट्रीय लोकशाही आघाडी (NDA)

      • स्थापना: 1998
      • नेतृत्व: भारतीय जनता पक्ष (BJP)
      • प्रमुख पक्ष: शिवसेना (पूर्वी), JDU, LJP, AIADMK
      • यश: 1999, 2014, 2019, 2024

      🔵 संयुक्त प्रगती आघाडी (UPA)

      • स्थापना: 2004
      • नेतृत्व: काँग्रेस
      • प्रमुख पक्ष: NCP, DMK, RJD
      • यश: 2004–2014

      🟣 इंडिया आघाडी (INDIA – 2023)

      • नेतृत्व: काँग्रेस, AAP, TMC, SP
      • उद्दिष्ट: भाजपविरोधी आघाडी

      🔶 2. महाराष्ट्रातील प्रमुख युती

      🟢 महाविकास आघाडी (MVA)

      • स्थापना: नोव्हेंबर 2019
      • शिवसेना (उद्धव), काँग्रेस, राष्ट्रवादी काँग्रेस
      • मुख्यमंत्री: उद्धव ठाकरे

      🔴 भाजप – शिंदे गट युती

      • 2022 मध्ये स्थापन
      • मुख्यमंत्री: एकनाथ शिंदे
      • उपमुख्यमंत्री: देवेंद्र फडणवीस

      ⚖️ 3. युतीचे फायदे व तोटे

      ✅ फायदे:

      • मतांचे एकत्रीकरण
      • विविध समाजघटकांचा सहभाग
      • सत्तास्थापनेस सुलभता

      ❌ तोटे:

      • धोरणांवर मतभेद
      • राजकीय अस्थिरता
      • पदासाठी संघर्ष

      📊 परीक्षेसाठी उपयुक्त सारांश

      वर्ष युती नेतृत्व विशेष
      1998 NDA अ. वाजपेयी पहिली यशस्वी आघाडी सरकार
      2004 UPA डॉ. मनमोहन सिंग काँग्रेसचे पुनरागमन
      2019 MVA उद्धव ठाकरे भाजप विरोधी युती
      2023 INDIA संयुक्त नेतृत्व 2024 निवडणुकीसाठी तयारी

      MPSC आणि इतर स्पर्धा परीक्षांसाठी उपयुक्त माहिती.

    • सरकारी योजना आणि त्यांच्या अंमलबजावणी

      सरकारी योजना आणि त्यांच्या अंमलबजावणी

      परिचय (Introduction)

      भारतीय सरकार (केंद्र व राज्य) विविध सामाजिक, आर्थिक, शैक्षणिक व आरोग्य विषयक उद्दिष्टांसाठी योजनांची रचना करते. या योजनांच्या माध्यमातून लोकांचा जीवनमान सुधारण्याचा, गरिबी हटवण्याचा व समावेशी विकास घडवण्याचा प्रयत्न होतो.

      प्रमुख केंद्रीय योजना व त्यांची अंमलबजावणी

      1. प्रधानमंत्री आवास योजना (PMAY)

      • उद्दिष्ट: 2022 पर्यंत सर्वांसाठी घर
      • लाभार्थी: आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटक (EWS), निम्न-आय गट (LIG), मध्यम-आय गट (MIG)
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: नगर विकास मंत्रालय / राज्य सरकार
      • वर्ग: शहरी व ग्रामीण (PMAY-Urban आणि PMAY-Gramin)

      2. अटल पेंशन योजना (APY)

      • उद्दिष्ट: असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी निवृत्तीवेतन
      • लाभार्थी: 18–40 वयोगटातील भारतीय नागरिक
      • योजना अंमलबजावणारा विभाग: वित्त मंत्रालय
      • वेतनश्रेणी: ₹1,000 – ₹5,000 मासिक

      3. प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी (PM-KISAN)

      • उद्दिष्ट: शेतकऱ्यांना थेट आर्थिक मदत
      • लाभार्थी: लघु व सीमांत शेतकरी
      • लाभ: ₹6,000 दरवर्षी 3 हप्त्यांत
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: कृषी मंत्रालय, राज्य सरकार

      4. उज्वला योजना (PMUY)

      • उद्दिष्ट: स्वयंपाकासाठी स्वच्छ इंधन (LPG)
      • लाभार्थी: BPL महिलांना मोफत गॅस कनेक्शन
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: पेट्रोलियम मंत्रालय

      5. आयुष्मान भारत – प्रधानमंत्री जन आरोग्य योजना (PM-JAY)

      • उद्दिष्ट: दरवर्षी ₹5 लाख पर्यंत मोफत आरोग्य सेवा
      • लाभार्थी: गरीब कुटुंब (SECC डेटा अनुसार)
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: आरोग्य मंत्रालय, NHA

      6. स्वच्छ भारत अभियान (SBM)

      • उद्दिष्ट: उघड्यावर शौचास बंदी, स्वच्छता वाढवणे
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: ग्रामपंचायत, नगरपालिका, स्थानिक स्वराज्य संस्था
      • टप्पे: SBM – ग्रामीण, SBM – शहरी

      महाराष्ट्रातील प्रमुख राज्यस्तरीय योजना

      महात्मा ज्योतिबा फुले शेतकरी कर्जमाफी योजना

      • लाभार्थी: कर्जबाजारी शेतकरी
      • लाभ: ₹2 लाखापर्यंत कर्जमाफी
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: सहकार व कृषी विभाग

      शिवभोजन थाळी योजना

      • उद्दिष्ट: गरिबांना स्वस्त दरात जेवण
      • किंमत: ₹5 – ₹10
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: अन्न व नागरी पुरवठा विभाग

      बाळासाहेब ठाकरे आपत्ती व्यवस्थापन योजना

      • उद्दिष्ट: नैसर्गिक आपत्तींमध्ये तातडीची मदत
      • लाभार्थी: पीडित शेतकरी, नागरिक
      • अंमलबजावणी यंत्रणा: जिल्हाधिकारी व महसूल विभाग

      माझी कन्या भाग्यश्री योजना

      • उद्दिष्ट: कन्याभ्रूण हत्या थांबवणे व कन्यांच्या शिक्षणाला प्रोत्साहन
      • लाभ: आर्थिक सहाय्य व बँक ठेवी
      • लाभार्थी: BPL कुटुंबातील कन्या

      अंमलबजावणी यंत्रणा (Implementing Agencies)

      योजना अंमलबजावणी करणारी संस्था
      PMAY नागरी विकास मंत्रालय, राज्ये
      PM-KISAN कृषी मंत्रालय + बँका
      PMUY भारत गॅस/HP गॅस/इंडेन
      आयुष्मान भारत नॅशनल हेल्थ अथॉरिटी (NHA)
      स्वच्छ भारत ग्रामपंचायत / नगरपालिका
      कर्जमाफी योजना जिल्हा बँका, कृषी सहकारी संस्था

      अभ्यासासाठी टिपा (Exam Tips)

      • योजना कुठल्या मंत्रालयाअंतर्गत येते हे लक्षात ठेवा.
      • सुरूवातीचा वर्ष व उद्दिष्ट मुद्दाम लक्षात ठेवा.
      • योजना राज्यसरकारची आहे की केंद्राची हे ओळखा.
      • योजना लाभार्थी कोण? , अनुदान किती?, वयोगट कोणता?

      सरकारी योजनांच्या माध्यमातून समाजातील दुर्बल घटकांपर्यंत सेवा पोहोचवली जाते. योजनांची अंमलबजावणी प्रभावी करण्यासाठी प्रशासन, NGO, लोकप्रतिनिधी आणि नागरीक यांचा सहभाग महत्त्वाचा ठरतो.

  2. अर्थव्यवस्था आणि वित्त

    • महागाई, GDP वाढ, आर्थिक धोरणे
    • RBI चे व्याजदर बदल, आर्थिक सुधारणांची बातमी
    • महत्त्वाच्या वित्तीय संस्था व बँकिंग व्यवहार
  3. पर्यावरण आणि हवामान बदल

    • हवामान बदलाचे परिणाम, पर्यावरण संरक्षण योजना
    • नैसर्गिक आपत्ती (पुर, दुष्काळ, वादळे)
    • सौरऊर्जा, पाणी संवर्धन
  4. आंतरराष्ट्रीय संबंध

    • भारताचे परराष्ट्र संबंध, महत्वाच्या देशांशी करार
    • जागतिक शिखर परिषद, G7, BRICS, UN मध्ये भारताची भूमिका
    • परदेशी धोरणातील बदल
  5. सामाजिक घडामोडी

    • शिक्षण, आरोग्य, महिला-बाल कल्याण
    • सामाजिक न्याय, आरक्षण, मानवी हक्क
    • मोठ्या सामाजिक चळवळी, कायदे
  6. तंत्रज्ञान आणि विज्ञान

    • नवे संशोधन, तंत्रज्ञानातील प्रगती
    • जागतिक स्पेस मिशन्स, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डेटा सुरक्षा
    • भारतातील नवीन टेक्नॉलॉजी प्रोजेक्ट्स
  7. क्रीडा आणि मनोरंजन

    • आंतरराष्ट्रीय क्रीडा स्पर्धा, ऑलिंपिक, क्रिकेट, हॉकी
    • नवे क्रीडा धोरण, खेळाडूंची कामगिरी
    • मनोरंजन उद्योगातील मोठे कार्यक्रम, पुरस्कार
  8. रक्षा आणि सुरक्षा

    • संरक्षण यंत्रणा, नवीन शस्त्रे, संरक्षण धोरण
    • आंतरराष्ट्रीय सुरक्षा प्रश्न, सीमावर्ती घडामोडी
    • आतंरिक सुरक्षा, पोलिस उपाययोजना
© 2025 चालू घडामोडी. सर्व अधिकार राखीव.

Comments

Popular posts from this blog

Daily News and GS

रॅपिड अभ्यासिका